“หินปูน” ในปาก มีต้นกำเนิดมาจากน้ำลายหรือเรียกว่า “หินน้ำลาย” ประกอบด้วยสารและแร่ธาตุต่างๆ ที่สำคัญคือแคลเซียมและฟอสเฟต ซึ่งจะตกตะกอนและก่อตัวจับสะสมบนผิวฟันเมื่อทิ้งไว้เป็นเวลานาน จึงไม่สามารถเอาออกได้ด้วยการแปรงฟัน ส่งผลเสียเช่น กลิ่นปาก เหงือกอักเสบบวมแดง เลือดออกเวลาแปรงฟันหรือมีเลือดออกตามไรฟัน เหงือกร่นจนทำให้เกิดอาการเสียวฟันตามมาได้  หากมีหินปูนสะสมมากจะทำให้เป็นโรคเหงือกอักเสบขั้นรุนแรง เรียกว่า “โรคปริทันต์” ได้ ซึ่งจะทำให้เกิดการสูญเสียอวัยวะปริทันต์และกระดูกรอบรากฟัน ส่งผลให้เกิดฟันโยกและอาจ ต้องถอนฟันดังกล่าวในที่สุด

• ควรขูดบ่อยแค่ไหน ระยะเวลาในการขูดนานไหม
  ควรขูดหินปูนทุก 6 เดือน ปกติใช้เวลาประมาณ 30นาที ขึ้นกับปริมาณของหินปูนมากน้อยของคนไข้   
  
• ขูดหินปูนเสียวและเจ็บมากไหม
  มากน้อยขึ้นกับว่ามีปริมาณหินปูนที่อยู่รอบๆคอฟันและใต้เหงือกมากขนาดไหน หากมีปริมาณหินปูนน้อย ก็มีโอกาสเสียวน้อยกว่า หรือไม่เสียวเลย ระหว่างและหลังการขูดหินปูน อาจพบว่ามีเลือดซึมออกมาตามเหงือกได้ ซึ่งถือเป็นเรื่องปกติ โดยเลือดจะหยุดได้เองถ้าคนไข้ไม่มีโรคทางเลือด เหงือกจะแน่นขึ้นและมีไม่มีเลือดออกขณะแปรงฟันภายใน1-2 สัปดาห์หลังจากการขูด ดังนั้นคนไข้ควรขูดหินปูนเป็นประจำทุกๆ 6เดือน เพื่อให้มีสุขภาพเหงือกที่ดี และจะไม่เสียวและเจ็บเวลาขูดหินปูนอีกด้วย
  
• การขูดหินปูนจะมีปัญหากับตัวฟัน เนื้อฟันบางลง หรือฟันห่างไหม
  การขูดหินปูน จะใช้เครื่องขูดหินปูนซึ่งสั่นด้วยความเร็วสูง (ultrasonic) สัมผัสไปที่ตัวฟันเพื่อให้กระเพาะให้หินปูนหลุดออกจากตัวฟัน โดยไม่ทำให้ผิวเคลือบฟันหรือเนื้อฟันเสียหาย ดังนั้นแล้วการขูดหินปูนจึงไม่ได้ทำให้เนื้อฟันบางลง ส่วนการที่เห็นเหมือนฟันห่างหลังขูดหินปูนมักพบในคนไข้ที่ปล่อยให้หินปูนสะสมไว้เป็นเวลานาน จนเชื้อโรคในหินปูนไปทำลายกระดูกเบ้าฟันข้างใต้ไปแล้ว ซึ่งทำให้เหงือกสามเหลี่ยมระหว่างฟันร่น ยุบตามไปด้วย จึงไม่มีเนื้อเหงือกบริเวณนั้นทำให้ดูเหมือนมีช่องว่าง ฟันห่าง
  
• ถ้าไม่ขูดหินปูนจะเกิดผลเสียอย่างไร
  จะทำให้เกิดอาการเหงือกอักเสบ มีกลิ่นปาก เลือดออกตามไรฟัน เลือดออกขณะแปรงฟัน เหงือกบวมแดง เหงือกร่น ซึ่งหากปล่อยไว้นานก็เป็นโรคปริทันต์ ซึ่งทำให้ฟันโยก คลอน จนสูญเสียฟันไปในที่สุด
  
• การขูดหินปูนบ่อย ๆ จะมีผลกระทบต่อฟันหรือไม่
  การขูดหินปูนสามารถทำได้ตลอดขึ้นอยู่กับว่าคนไข้มีหินปูนสะสมเร็วหรือช้า โดยไม่มีผลเสียกับฟัน ควรขูดทุกๆ 6เดือน พร้อมตรวจสุขภาพฟันเพื่อหาฟันผุและรอยโรคต่างๆ เพื่อรับการแก้ไขได้ทันท่วงที