การผ่าฟันคุด Impacted tooth surgery
ฟันกรามซี่ในสุดหรือที่เรียกกันว่าฟันคุดนั้น เป็นฟันกรามแท้ชุดสุดท้าย จะขึ้นมาช่วงอายุ 18 -25 ปี ฟันกรามชุดนี้จะเหมือนกับฟันกรามซี่อื่นๆ แต่ไม่ได้ใช้ประโยชน์ในการบดเคี้ยว ดูแลรักษายาก เกิดฟันผุได้ โดยส่วนใหญ่ฟันซี่นี้จะขึ้นมาไม่แบบไม่ปกติ ไม่เต็มซี่ หรือไม่ขึ้นมาเลย ในการรักษาทันตแพทย์จะเอ็กซเรย์ดูลักษณะตำแหน่งการวางตัวของฟัน และวิเคราะห์ถึงความผิดปกติ ในบางครั้งถึงแม้ฟันซี่นี้จะขึ้นแบบปกติ ทันตแพทย์ก็อาจจะแนะนำให้ถอนหรือผ่าตัดออกไป หากเห็นว่าฟันซี่นั้นไม่มีประโยชน์ แต่อาจมีผลกระทบต่อการบดเคี้ยวและฟันซี่ข้างเคียง อีกทั้งการทำความสะอาดบริเวณนั้นยากลำบาก อาจเป็นสาเหตุทำให้เกิดฟันผุ ติดเชื้อ เหงือกอักเสบ หนองในช่องปาก หรือส่งผลให้ฟันซี่ข้างเคียงสามารถผุได้ง่ายขึ้นเป็นต้น
เกิดการสะสมเชื้อแบคทีเรียบนฟันและซอกเหงือก, เกิดการผุได้ง่ายเนื่องจากเป็นอุปสรรคในการทำความสะอาด, เกิดถุงน้ำในกระดูกขากรรไกร, อาจก่อให้เกิดอาการปวดและบวม, ทำให้ฟันซี่ที่ติดกันผุได้ง่าย
ทันตแพทย์จะแนะนำให้คนไข้เข้ารับการผ่าฟันคุดในกรณีดังต่อไปนี้ ฟันคุดมีผลกระทบต่อการสบของฟัน, ฟันซี่นั้นไม่ได้ใช้ในการบดเคี้ยว เช่น ไม่มีคู่สบ, ฟันมีรอยผุใหญ่, ฟันคุดสามารถก่อให้เกิดปัญหาโรคเหงือก, ฟันคุดเป็นสาเหตุให้การบูรณะฟันซี่ข้างเคียงทำได้อย่างยาก
คนไข้แต่ละคนจะมีลักษณะการขึ้นของฟันและอาการที่แตกต่างกัน ดังนั้นจึงขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของทันตแพทย์เกี่ยวกับความจำเป็น วิธีการรักษาที่ดีและเหมาะสม การผ่าฟันคุดตั้งแต่อายุยังน้อยนั้นช่วยให้สามารถหลีกเลี่ยงการเกิดปัญหาต่าง ๆ ที่จะเกิดขึ้นในภายหลัง รวมทั้งยังทำให้แผลถอนฟันหายได้เร็วด้วย
ขั้นตอนการถอนฟันหรือผ่าฟันคุด
- ทันตแพทย์จะทำการตรวจ บางรายต้องเอ็กซเรย์ เพื่อพิจารณาสภาพฟัน รากฟันและกระดูกรองรับฟัน
- ทำประวัติด้านสุขภาพของคนไข้ คนไข้ควรข้อมูลด้านสุขภาพของตนที่ถูกต้องและครบถ้วน โดยเฉพาะ ปัญหาการหยุดไหลของเลือด ปัญหาสุขภาพ เช่น โรคหัวใจ เบาหวาน ความดันโลหิต การแพ้ยา เป็นต้น
- ทันตแพทย์จะทำการฉีดยาชาก่อนที่จะทำการถอนฟันหรือผ่าฟันคุด
- ทันตแพทย์จะให้คำแนะนำและข้อปฏิบัติเกี่ยวกับการดูแลรักษาหลังการถอนฟันหรือผ่าฟันคุด
การดูแลรักษาหลังผ่าฟันคุด
หลังการรักษาคนไข้สามารถกลับบ้านได้ทันที ควรกัดผ้าก๊อตไว้ 1-2 ชม. ห้ามเปลี่ยน ห้ามบ้วนปากภายใน 24ชม. เลือดจะหยุดไหลภายในระยะเวลา 1 - 2 ชั่วโมง และแผลจะสามารถสมานตัวได้เอง ทานยาแก้ปวดยาปฏิชีวนะตามที่แพทย์สั่ง, ประคบเย็นในบริเวณแก้ม 2 วันแรกและเปลี่ยนเป็นประคบอุ่นในวันที่ 3 เพื่อช่วยลดบวม ต้องดูแลความสะอาดเป็นอย่างดีเพื่อหลีกเลี่ยงการอักเสบติดเชื้อบริเวณแผล ห้ามแปรงฟันในบริเวณแผลผ่าตัด และควรหลีกเลี่ยงกิจกรรมที่ต้องออกแรงมาก ๆ หรือการอยู่กลางแจ้ง หากมีอาการปวดบวมมากปกติ หรือเลือดไหลไม่หยุดให้รีบพบทันตแพทย์ทันที