การปลูกรากฟันเทียม (Implant) เป็นวิธีการสมัยใหม่ในการแทนที่รากฟันจริงตามธรรมชาติที่สูญเสียไป รากฟันเทียมเป็นฟันปลอมติดแน่นประเภทหนึ่ง ที่มีลักษณะคล้ายรากฟันธรรมชาติ ซึ่งจะฝังอยู่ในเหงือกและกระดูก และมีส่วนครอบฟันยึดติดอยู่บนรากฟันเทียม
การฝังรากฟันเทียม การฝังรากฟันเทียม ประกอบด้วยวัสดุ 3 ชิ้น คือ
- รากฟันเทียมไททาเนียม (implant) ไทเทเนียมเป็นวัสดุที่ใช้ในวงการแพทย์อย่างแพร่หลาย เพราะสามารถเข้ากับเนื้อเยื่อของแต่ละบุคคลได้ดี มีการต่อต้านจากร่างกายต่ำมาก โดยทันตแพทย์จะทำการฝังรากฟันเทียมลงบนกระดูกรองรับฟัน ที่เตรียมสภาพให้มีขนาดพอเหมาะกับรากเทียมที่จะฝัง การเตรียมสันเหงือกนั้น มีขั้นตอนมากหรือน้อย ขึ้นอยู่กับสภาพของสันเหงือกของคนไข้แต่เดิม ว่ามีปริมาณมากน้อยแค่ไหน รากฟันเทียมจะยึดติดเป็นส่วนเดียวกับกระดูก เมื่อเวลาผ่านไป
- เสายึด (abutment) ที่ทำหน้าที่เป็นตัวเชื่อม
- ตัวครอบฟัน (crown) โดยในการติดยึดครอบฟันสามารถทำได้ด้วยการใช้กาวพิเศษที่ใช้ทาง ทันตกรรม หรือด้วยการสกรู (screw) ที่ได้รับการออกแบบมาโดยเฉพาะ
ด้วยเทคโนโลยีที่ทันสมัย รากฟันเทียมได้รับการปรับปรุงรูปร่างให้แตกต่างกันไป เพื่อให้เหมาะสมกับสภาพช่องปาก กระดูกรองรับฟัน และตำแหน่งที่จะทำการฝังของแต่ละบุคคล รวมถึงระบบและเทคนิคในการปลูกรากฟันเทียมได้รับการพัฒนาอย่างรวดเร็ว ทำให้การปลูกรากฟันเทียมมีอัตราความสำเร็จที่สูงมากขึ้น
ข้อดีของการปลูกรากฟันเทียม
- ช่วยเพิ่มความมั่นใจและคุณภาพชีวิต เนื่องจากลดขนาดและรูปร่างให้ความเป็นธรรมชาติมากขึ้น
- มีความแข็งแรงมั่นคง เพิ่มความสามารถการบดเคี้ยว จึงรับประทานอาหารได้ตามต้องการมากขึ้น
- ช่วยเพิ่มความมั่นใจ รวมถึงประสิทธิภาพในการออกเสียงและสนทนา
- ลดปัญหาการเคลื่อนตัว การหลุดออก มีความสะดวกสบายกว่าการใส่ฟันปลอมแบบทั่วไป
- ลดปัญหาการเสียเนื้อฟัน(เทียบกับสะพานฟัน) ป้องกันการสูญเสียฟันข้างเคียง และกระดูกรองรับ
- มีอายุการใช้งานที่ยาวนาน ความทนทานสูง รวมถึงช่วยให้สุขภาพของช่องปากดีขึ้น
การฝังรากฟันเทียมมี 2 วิธี
- การฝังรากฟันเทียมแบบทั่วไป (conventional technique) จะแบ่งการรักษาเป็น 2 ครั้ง ครั้งแรกจะทำการใส่รากเทียมไปในกระดูกรองรับรากเทียม แล้วรอให้รากเทียมยึดติดกับกระดูกซึ่งต้องรอระยะเวลาประมาณ 6 -12 สัปดาห์ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับระบบของรากเทียมที่ใช้ และความสมบูรณ์ของกระดูกผู้เข้ารับการรักษา และหลังจากนั้นก็จะกลับมาทำในส่วนของการใส่ครอบฟันบนรากฟันเทียมที่ยึดติดแน่นกับกระดูกแล้ว
- การฝังรากเทียมทดแทนทันทีในวันเดียวกัน (one-visit technique) สามารถทำได้โดยการถอนฟันแล้วใส่รากเทียมทดแทนกลับไปในวันนั้นเลย ทั้งนี้กระดูกที่รองรับฟันจะต้องอยู่ในสภาพที่ดี ไม่มีรอยโรคจากฟันที่โดนถอน โดยสามารถใส่ครอบฟันชั่วคราวหรือถาวรได้ ขึ้นอยู่กับความเหมาะสม
- การฝังรากฟันเทียมพร้อมครอบฟัน เป็นการปลูกรากฟันเทียมที่ทันตแพทย์จะทำการติดยึดครอบฟัน หรือสะพานฟัน ทั้งแบบชั่วคราวหรือถาวร (ขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของทันตแพทย์ผู้ทำการรักษา) ทันทีหลังได้รับการปลูกรากฟันเทียม ซึ่งผู้เข้ารับการรักษาจะสามารถมีฟันสำหรับใช้งานได้ทันที โดยปกติจะทำในกรณีสูญเสียฟันหน้า
เลือกรากฟันเทียมแบบไหนดี
ประเภทรากฟันเทียมที่เหมาะสมจะมีความแตกต่างกัน ขึ้นกับจุดประสงค์ และความต้องการของแต่ละบุคคล รวมถึงสุขภาพของเหงือก ช่องปาก และกระดูกรองรับฟันที่เหมาะสม ดังนั้นในการตรวจวินิจฉัยของทันตแพทย์ จึงจำเป็นต้องพิจารณาจากผลภาพถ่ายรังสี และ/หรือ ผล CT scan เพื่อประเมินสภาพกระดูกรองรับขากรรไกร และช่องว่างในการปลูกรากฟันเทียมได้อย่างเหมาะสม
| ข้อแตกต่าง | รากฟันเทียม | สะพานฟัน | ฟันปลอมถอดได้ |
| การถอดเข้าถอดออก | ไม่ต้องถอดเข้าถอดออก | ไม่ต้องถอดเข้าถอดออก | ถอดเข้าถอดออก |
| ความสบายขณะสวมใส่ | สบายที่สุด เหมือนฟันธรรมชาติ | สบายพอสมควร | ความรำคาญสูง คนไข้ต้องปรับตัวมาก |
| การกรอเนื้อฟันข้าง ๆ | ไม่ต้องกรอฟันข้าง ๆ | กรอฟันข้าง ๆ เยอะ | กรอฟันข้าง ๆ เล็กน้อย |
| การทำความสะอาด | ง่ายเหมือนฟันธรรมชาติ | ยุ่งยาก ใช้แปรงซอกฟัน | ง่าย ถอดออกมาแปรง |
| อายุการใช้งาน | กึ่งถาวร | ประมาณ 5-10 ปี ขึ้นอยู่กับการดูแลรักษา | ประมาณ 3-5 ปี |
| ค่าใช้จ่าย | สูง | กลาง | ต่ำที่สุด |
