การจัดฟันสามารถจำแนกออกเป็น 2 ประเภทใหญ่ๆ คือ
(Metal Braces)
เป็นการจัดฟันที่ได้รับความนิยมมากที่สุด เป็นการจัดฟันที่คนส่วนมากหรือวัยรุ่นจะเลือกการจัดฟันแบบนี้กัน โดยใช้เครื่องมือที่ทำจากวัสดุโลหะใช้ติดด้านนอกของผิวฟันด้านหน้า มีการเปลี่ยนยางโอริง (O-Ring) และปรับลวดทุก ๆ เดือนเพื่อเคลื่อนฟัน และด้วยเหตุนี้ จึงเป็นที่นิยมสำหรับผู้จัดฟันทั่วไป เนื่องจากยางนั้นสามารถเปลี่ยนสีได้ และปัจจุบันมีการพัฒนาเครื่องมือ ทำให้มีขนาดเล็กลง และมีความหลากหลายของสียางมากขึ้นอีกด้วย ถือว่าเป็นการจัดฟัน ราคาค่าใช้จ่ายที่น้อยกว่าตัวอื่น
ข้อดีการจัดแบบโลหะ
ราคาประหยัด กว่าเครื่องมือแบบอื่นๆ สีสันสดใส เปลี่ยนสียางโอริงทุกเดือน
(Ceramic Braces)
ลักษณะและการทำงานของเครื่องมือ มีความคล้ายคลึงกับแบบโลหะ การจัดฟันด้วยเครื่องมือชนิดนี้เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการไม่ให้เห็นเหล็กจัดฟันชัดเจนเนื่องจากวัสดุที่ใช้เป็นเซรามิคสีเหมือนฟัน และยางที่ใช้เป็นสีใส
ข้อดีการจัดแบบเซรามิก
สีใกล้เคียงฟัน วัสดุคงทนและเบา เศษอาหารติดน้อยกว่า แบบโลหะ
การจัดฟันด้วยเครื่องมือแบบ Damon หรือ Self-ligating system
เป็นเครื่องมือจัดฟันแบบไม่มัดยาง (Self-ligating Braces) คุณภาพสูง จากสหรัฐอเมริกา ความพิเศษของดามอนก็คือ การเคลื่อนฟันโดยมีความฝืดต่ำ ความเสียดทานน้อย ด้วยการไม่ใช้ยางสีมัดเครื่องมือเข้ากับลวด เหมือนเครื่องมือโลหะทั่วไป ดามอนใช้บานพับขนาดเล็ก เพื่อยึดเครื่องมือเข้ากับลวดแบบหลวมๆ เครื่องมือทั้งระบบจึงอยู่ได้ด้วยตัวเองอย่างอิสระ ภายใต้แรงเสียดทานต่ำ จึงเหมาะกับการจัดฟันแบบไม่ถอนฟัน การที่ดามอนไม่ใช้ยางมัด จึงช่วยลดเวลาในการปรับเครื่องมือแต่ละครั้ง และเป็นการควบคุมคุณภาพของทั้งระบบได้เป็นอย่างดี หมดปัญหาเรื่องยางขาด ยางเสื่อมสภาพ ไม่มีการสูญเสียแรงในระบบ
ข้อดีการจัดแบบดามอน
เจ็บน้อย ถนอมรากฟันและกระดูกเบ้าฟัน เนื่องจากใช้แรงจัดฟันน้อยกว่าวิธีจัดฟันธรรมดา
เสร็จเร็ว เนื่องจากเป็นการจัดฟันโดยใช้เครื่องมือที่มีฝาเปิด-ปิดในตัวโดยไม่ต้องใช้ยางรัดกับลวดทำให้มีแรงเสียดทานระหว่างตัวเครื่องมือกับลวดน้อย จึงสามารถเคลื่อนฟันได้เร็วกว่าเครื่องมือธรรมดาโดยเฉพาะอย่างยิ่งกับคนไข้ที่มีฟันซ้อนเกมาก
ไร้ยาง️ เป็นข้อดีที่ทำให้แรงดึงคงที่ (แบบยางแรงดึงจะลดลงหลังปรับลวด 2สัปดาห์) ทำให้จัดเสร็จเร็วขึ้น
ลดโอกาสการถอนฟัน เป็นวิธีที่ช่วยให้การกระจายฟันออกทางด้านข้างได้ดีกว่าสามารถช่วยลดปัญหาช่องว่างฟันกับแก้มหรือลดปัญหาแก้มหลุบลงไปจนเกิดภาวะดูใบหน้าแก่ได้
อาจไม่จำเป็นต้องมาปรับเครื่องมือทุกเดือน จึงเหมาะคนไข้ที่อยู่ห่างไกล ไปเรียน ทำงานต่างจังหวัด
- Damon 3MX เครื่องมือทำจากโลหะ
- Damon Q เครื่องมือทำจากโลหะ โค้งมน มีขนาดเล็ก
- Damon Clear เครื่องมือสวยใส สังเกตไม่ค่อยเห็น
ข้อดีการจัดแบบใส
ยิ้มสวยไม่เห็นเครื่องมือ ดารา นางแบบ แอร์โฮสเตส จะนิยมทำกันมาก เพราะสามารถจัดฟันได้โดยไม่ต้องใส่เครื่องมือโลหะ เหมาะสำหรับผู้ที่ไม่ต้องการให้คนอื่นสังเกตเห็น ว่าคุณกำลังจัดฟันอยู่ เจ็บน้อยกว่า เคี้ยวอาหารสะดวก เครื่องมือสามารถถอดเข้าออกได้ จึงสะดวกเวลารับประทานอาหารและแปรงฟัน ระยะเวลาการจัดฟันโดยเฉลี่ย 6 เดือน – 2 ปีขึ้นไป
อินวิสไลน์ (Invisalign)
อินวิสไลน์ จากสหรัฐอเมริกา ใช้การแปลงแบบพิมพ์ฟันไปเป็นข้อมูลดิจิตอล แล้วใช้ระบบคอมพิวเตอร์ 3D จำลองการเปลี่ยนตำแหน่งฟันทีละน้อยๆ เครื่องมือผลิตจากโรงงานในต่างประเทศ โดยใช้แบบจำลองคอมพิวเตอร์ 3D ดังกล่าว คนไข้สามารถดูแบบจำลองการเคลื่อนฟันของตัวเองได้ ตั้งแต่ต้นจนจบการรักษา อินวิสไลน์มีหลายราคา ขึ้นอยู่กับระดับความผิดปกติของการสบฟัน แบ่งเป็น 4 ประเภทใหญ่ ๆ
- Invisalign express มีเครื่องมือ ไม่เกิน 7ชิ้น เหมาะกับเคสที่เคยจัดฟันมาแล้ว ซ้อนเกเล็กน้อย ระยะเวลาจัดฟัน 2-3 เดือน
- Invisalign lite มีเครื่องมือ ไม่เกิน 14ชิ้น เหมาะกับเคสที่เคยจัดฟันมาแล้ว มีการซ้อนเกเพียงเล็กน้อย หรือจัดแล้วแต่ไม่ใส่ retainer ระยะเวลาในการจัดฟันประมาณ 4 เดือน
- Invisalign moderate มีเครื่องมือ ไม่เกิน 26ชิ้น เหมาะกับเคสที่มีระดับซ้อนเกปานกลาง ระยะเวลาจัดฟัน 6-12เดือน
- Invisalign comprehensive มีเครื่องมือจัดฟันมากชิ้น ไม่จำกัดจำนวน เหมาะกับเคสที่มีความยุ่งยากซับซ้อนมาก ใช้ระยะเวลาในการจัดฟันตั้งแต่ 1ปีขึ้นไป